تحلیل حقوقی افتراق میان ردصلاحیت و عدم احراز صلاحیت
با فرا رسیدن زمان برگزاری انتخابات مجلس شورای اسلامی و همچنین مجلس خبرگان رهبری، موضوعات حقوقی متعددی، افکار عمومی را تحت تأثیر قرار میدهد و از این جهت تنویر افکار عمومی و تشریح چالشهای حقوقی پیشآمده، امری ضروری و مهم است. اظهارات مقامات عمومی در آستانه انتخابات این قدرت را دارد تا افکار عمومی را بشدت تحت تأثیر قرار دهد و لذا از این جهت قدرت تأثیرگذاری افکار عمومی توسط آنها بشدت زیاد و قابل توجه است. بنابراین در تحلیلهای حقوقی در آستانه انتخابات مجلس شورای اسلامی و مجلس خبرگان رهبری، بر آن هستیم تا چنین موضوعاتی را مورد بررسی و تحلیل قرار دهیم. یکی از اصلیترین چالشهای حقوقی، درباره انتخابات مساله «صلاحیت» است. صلاحیت در زبان انگلیسی معادل Qualification است. البته صلاحیت به معنای صلاحیت قضایی را Jurisdiction گفتهاند و واژه Competence نیز به معنای صلاحیت است؛ لیکن صلاحیت در معنای صلاحیت انتخاباتی و شرایط ایجابی جهت کاندیداتوری، همان لفظی است که در ابتدا بیان شد. صلاحیت در زبان فارسی و در لغتنامه دهخدا و فرهنگ لغت معین و فرهنگ لغت عمید به معنای «شایسته بودن، سزاواری و دارا بودن و اهلیت» آمده است. بنابراین وجود صلاحیت و شرایط برای انتخابات و بسیاری از مناصب، امری ضروری و حیاتی است. برای تصدی مناصب، اعم از مناصب عمومی یا خصوصی، احراز صلاحیت یا به تعبیری دیگر کشف شرایط مورد نیاز امری مهم است و در همه بخشها و شغلها نیز وجود دارد. در مشاغل عمومی و از آن مهمتر در نمایندگی مجلس و به صورت کلی برای «انتخاب شدن» نیز وجود شرایطی لازم است. شرایطی که برای انتخاب شدن در مجلس شورای اسلامی وجود دارد در ماده 28 قانون انتخابات مجلس شورای اسلامی و شرایطی که برای انتخاب شدن در مجلس خبرگان رهبری لازم است در ماده 3 قانون انتخابات مجلس خبرگان رهبری آمده است. ماده 28 قانون انتخابات مجلس شرایط نمایندگان مجلس شورای اسلامی را به این شرح مقرر میدارد: «ماده 28- انتخاب شوندگان هنگام ثبتنام باید دارای شرایط زیر باشند:
بسم الله الرحمن الرحیم